Op 24 februari 2019 hadden we in buurthuis Kalsdonk een bijzondere gastspreker in ons midden: Holkje van der Veer. Zij werd in 1960 geboren met het Marfansyndroom, een erfelijke aandoening waardoor je een wat lang en slungelachtig lichaam ontwikkelt. Holkje studeerde o.a. theologie en werd in 1996 zuster, een dominicanes.

Het woord ‘veerkracht’

Holkje van der Veer startte haar verhaal met een zoektocht naar de betekenis van het woord ‘veerkracht’: wat is dat? Vanuit de aanwezigen kwamen er antwoorden als: wilskracht, kunnen omgaan met tegenslagen, het beeld van een trekveer. Holkje zelf maakte o.a. een vergelijking met een voetbal: zonder lucht in de bal kom je niet veel verder, maar door de lucht in de bal, door de kracht vanbinnen uit, lukt het wel om er goed mee te spelen. Ze wees ook op haar familienaam: van der Veer. Die heeft ze van thuis meegekregen. Een gedeelte van jezelf is uiteindelijk een gave, wordt gevuld met wat je van thuis meekrijgt. Als mens sta je echter ook in verbinding met de wereld buiten je. Hier kan je zelf invloed op uitoefenen. Je kan zelf initiatieven nemen. Zo kan je zelf contact leggen met de buren i.p.v. in jezelf te zitten mopperen dat je alleen bent. Je kan oog hebben voor de wereld om je heen: de zon zien schijnen, even bij het water gaan zitten,….

Niet alleen je familienaam is een gave, ook je voornaam. Die van haar is ‘Holkje’. Deze naam heeft ze overgeërfd via haar oma. Hij komt niet zoveel voor, slechts 14 keer in Nederland. Deze naam is afkomstig uit Stavoren (onder de afsluitdijk) in Friesland. De dichtstbijzijnde stad van Stavoren is Amsterdam. Daar is haar familie kort na de Tweede Wereldoorlog gaan wonen. ‘Holkje’ is eigenlijk een oud-Germaanse naam. Het betekent zoveel als ‘trouw’. Deze betekenis vindt ze zo mooi dat ze ‘Holkje’ als naam heeft behouden toen ze dominicanes werd.

Haar geloofsweg

Een andere gave is haar geloofsachtergrond. Haar ouders waren beiden doopsgezind. In Nederland vormen de doopsgezinden slechts een kleine christengemeenschap van ongeveer 4000 leden. Het is een erg pacifistische en heel vrijzinnige geloofsstroming. Grote klemtoon ligt er op het ethische, het goede handelen, vergelijkbaar met het gedachtengoed van de franciscanen. Dat heeft haar zeker beïnvloed in de keuze voor de studie maatschappelijk werk. Na deze studie heeft ze de opleiding theologie in Kampen gevolgd. Voor deze opleiding moest zij stage doen. Als student woonde ze in Zwolle. Op een terrasje aldaar kwam ze in contact met een student die in het dominicanenklooster woonde. De bovenste etage van dit klooster werd namelijk verhuurd aan HTS-studenten. Deze student had haar het klooster vanbinnen laten zien. Dat had haar vervolgens op het idee gebracht om in dit klooster haar stage te doen. Als stagiaire is ze daar uiteindelijk nooit meer weggegaan. Via die stage had ze talenten ontwikkeld waarvan ze niet wist dat ze die had en had ze mensen ontmoet waarvan nooit van tevoren had gedacht dat ze die zou ontmoeten. Uiteindelijk is ze katholiek en dominicanes geworden.

Met veerkracht leven

Zeggen dat je kwetsbaar bent, is moeilijk. Geboren met het Marfansyndroom ben je bang anders te zijn dan anderen en weggeschoven te worden. Het anders zijn dan anderen had ze zelf heel lang ingeslikt. Gevolg is dat je dan eenzaam wordt, jezelf overvraagt en dat anderen je overvragen. Als voorbeeld van dit laatste wees ze op het zich aankleden: dat kost haar meer tijd dan een ander. Als een ander dat niet weet en je daar zelf niets over zegt, dan is het er niet.

Holkje van der Veer houdt van mensen als mijnheer Groen. Ze vindt hem leuk. Hij is ondeugend en vindt het zo mooi aan hem dat hij het leven neemt zoals het komt. Ze geniet van zijn grote dosis humor. Zoals zijn verzinsel ‘omanido’: de oud-maar-niet-dood-groep. Ze houdt ook van Bart de Graaf. Hij heeft zoveel betekend voor mensen met een nierziekte en voor mensen die leven met een handicap. Ook van Tijn, die veel te jong gestorven is.

1 op de 10 mensen zegt van zichzelf: ik heb een fysieke beperking die mijn dag bepaalt. Eigenlijk mogen we heel blij zijn dat we in Nederland wonen: er zijn heel veel dingen aangepast voor mensen met een beperking. En mensen hier zijn heel erg geneigd om te helpen.

Voor een inclusieve samenleving

Holkje van der Veer pleit ervoor dat iedereen mee kan doen in de samenleving. Veel openbare gebouwen zijn inmiddels aangepast. Maar, kan iemand met een beperking ook bij iedereen thuis op bezoek komen? Kan je bijvoorbeeld overal deelnemen aan een verjaardagsfeest bij iemand thuis? Om iets veranderd te krijgen, is het goed zo nu en dan speldenprikjes uit te delen.

Tel je winst!

Als dominicanes doet Holkje van der Veer vrijwilligerswerk onder 16-17-jarige vwo- en havo-leerlingen met ernstige fysieke beperkingen. Met hen praat ze over hun toekomst na vwo en havo. Ze zet hen graag aan het denken: wat kan jij als ervaringsdeskundige wat al die anderen die gezond zijn nog niet kunnen? Waar kun je je winst mee doen? Zo probeert ze de gedachte dat het leven voor hen alleen maar kommer en kwel is te doorbreken. Door hun beperkingen zijn ze gewend om aandacht te krijgen. BNers gaan graag met hen op de foto. Je valt altijd op. Je hebt inmiddels een hele trukendoos ontwikkeld. Door je beperkingen word je creatief, ontwikkel je het vermogen tot compenseren, om contact te leggen en hulp te krijgen. Je ontwikkelt er ook sociale vaardigheden mee. Je leert niet alleen iemand aandacht te geven als het niet goed gaat, maar ook gewoon op andere momenten een keer iets aardigs te zeggen tegen een ander. Wij mensen hebben elkaar heel erg nodig.

Pastor Petra Versnel

designed by PJM Rademakers