De Brink, een Ark van NoachDe Brink

Toen de oorlog in Oekraïne uitbrak, heeft de Gemeente Roosendaal een opvang locatie voor vluchtelingen ter beschikking gesteld in De Brink, een voormalig woonzorgcentrum dat voor de sloop bestemd was.

Toen de eerste vluchtelingen begin maart in Roosendaal aankwamen, ontstond er een golf van generositeit. Talloze Roosendalers kwamen om de noodzakelijkste spullen te geven: bedden, lakens, kussens, dekens, handdoeken… Ook waren er veel vrijwilligers die zich aanmeldden om mee te helpen in De Brink. Ik was één van hen. In plaats van passief het nieuws van onbegrijpelijk oorlogsleed te ondergaan, wilde ik graag bijdragen aan de opvang van de vluchtelingen.

Wat een opluchting was het die eerste weken om samen met andere vrijwilligers concreet iets te doen: kamers inrichten, inspelen op vragen en noden van vluchtelingen, en zo geloof en vertrouwen, sterker dan wantrouwen en angst, handen en voeten geven.

Mettertijd is De Brink voor mij een Ark van Noach geworden, een oord dat veiligheid biedt aan een kwetsbare groep, vooral vrouwen en kinderen, ongeveer 190 mensen. Het is een plek waar mensen letterlijk in hetzelfde schuitje zitten: Oekraïners uit stad én platteland, met verschillende achtergronden wat betreft opleiding en financiële draagkracht. Tegelijkertijd zijn er verschillende organisaties aanwezig in het gebouw om de vluchtelingen te ondersteunen, ieder met zijn eigen aard en insteek: Social Klus, een Roosendaalse welzijnsorganisatie met inzet van vrijwilligers (waartoe ik behoor), Traverse Groep, Vluchtelingenwerk, GGZ, catering en beveiliging. Wat een wonder dat wij het samen met elkaar rooien in deze schuit! Ja, samen zijn wij gericht op hetzelfde doel om deze vluchtelingen die alles achtergelaten hebben een veilig onderkomen te bieden.

Het geeft mij vertrouwen dat er samen, in verbondenheid, veel mogelijk is, dat er een ander verhaal is dan de dagelijkse nieuwsberichten, minder zichtbaar en ongemerkt. Het is het verhaal van al deze ‘Maria’s’ die op de vlucht geslagen zijn met haar kind(eren). Het is het verhaal van de mensen, die elk op hun manier, zich inzetten om voor deze ‘Maria’s’ een ‘Jozef’ te zijn, de rechtschapene en hoeder van de ballingen. Het is het verhaal van kracht in kwetsbaarheid.

Steeds meer vraag ik me af: is het niet eigenlijk omgekeerd? Zijn deze vluchtelingen, zonder dat ze het beseffen, niet een geschenk voor mij, voor ons? Roepen zij niet het mooiste in ons naar voren aan generositeit, delen en barmhartigheid? Alsof door hen de verborgen parel , het mysterie van Christus in ons, opgedelfd wordt? Worden zij gegeven, opdat mijn leven in zijn alledaagsheid eucharistie wordt ? Opdat wij rijpen in menselijkheid?

Met de parochie

Op zondag 24 april was het oosters-orthodoxe Paasfeest. Toen heeft Sant’ Egidio het initiatief genomen om Oekraïners uit te nodigen en te begeleiden naar de eucharistieviering in de Jozefkerk, de dichtstbijzijnde kerk van de Norbertusparochie bij De Brink.

Heen- en teruglopend met de groep moeders en kinderen las ik op de gezichten en hoorde ik in hun karige Engelse woorden de bezorgdheid om achtergebleven dierbaren (echtgenoten, bejaarde ouders), om een onzekere toekomst, en tegelijk de dankbaarheid dat ze nu veilig zijn. Naast het bieden van een luisterend oor, ben ik blij dat ik een paar woorden Oekraïens kan gebruiken en dat ik dan op hun bezorgde gezichten een glimlach zie verschijnen.

Tijdens de viering las een moeder de eerste lezing in het Oekraïens en een voorbede voor vrede in Oekraïne. Pastoor Marc Lindeijer zegende aan het eind van de viering meegebrachte etenswaren, een Paastraditie in de oosters-orthodoxe kerken.

Na de viering ontstond spontaan contact met de Oekraïners. De jongerengroep nodigde uit voor hun regelmatige ontmoeting. Een vrouw vond contact met de tuingroep en en begon mee te helpen om de tuin van het parochiecentrum te verzorgen. Inmiddels vinden Oekraïners zelf hun weg naar de wekelijkse zondagviering in de Jozefkerk en weten zij zich welkom bij de koffie na afloop.

Uit Oost-Nigeria

In De Brink leerde ik een katholieke jongeman uit Oost-Nigeria kennen. In Oost-Nigeria wonen de meeste katholieken van Nigeria. Met een paar anderen uit Nigeria bevond hij zich in Oekraïne toen de oorlog uitbrak. Nadat zij gevlucht waren, kwamen zij terecht in De Brink.

Verschillende keren hielp hij me met het dragen van de nodige boodschappen naar De Brink uit de nabijgelegen supermarkt: wc-papier, vuilniszakken, wasmiddel, pampers, babydoekjes en -voeding, douchegel, shampoo en tandpasta. Uit de gesprekjes die ik met hem had onderweg, bleek dat hij veel meer moeite had om zich te laten inschrijven en om werk te vinden dan de Oekraïners voor wie dat vrij snel geregeld was. Ik was verbaasd: maken wij niet allemaal deel uit van één mensenfamilie ? Vanwaar deze ongelijke behandeling?

In zijn boodschap voor de Werelddag voor migranten en vluchtelingen schetst paus Franciscus het beeld van het nieuwe Jeruzalem: “Hierin komen de vreemdelingen niet voor als indringers en verwoesters, maar als bereidwillige werklieden die de muren herbouwen van het nieuwe Jeruzalem, het Jeruzalem dat voor alle mensen openstaat.”

Met vrijwilligers uit de parochie

Op donderdagmiddag 21 juli was er een feestelijke bijeenkomst van alle vrijwilligers die in Roosendaal betrokken zijn bij Social Klus, niet alleen in De Brink, maar ook bij andere projecten. Ik was blij verrast daar een aantal mede-parochianen te ontmoeten! Het deed me beseffen dat de diaconie, ook al is de werking ervan verborgen zoals het zuurdesem in de meel , een drijfveer is van veel parochianen en een gave van de Sint Norbertusparochie. Daar ben ik dankbaar voor!

Zondag 25 september 2022,
108ste Werelddag voor migranten en vluchtelingen

Rob de Vries
Roosendaal, Sint Norbertusparochie

designed by PJM Rademakers